คำอุปสรรคสำหรับหน่วยข้อมูล

Posted November 27th, 2005 by nattster
in

ในระบบหน่วยสากล (Système International d'unités - SI) เมื่อบอกปริมาณของจำนวนใด ๆ จะใช้คำอุปสรรคที่แทนค่าพหุคูณของสิบ (decimal multiples) เช่น คำอุปสรรค “กิโล” เมื่อบอกว่า 5 กิโลเมตร จะหมายถึง 5.0 × 103 เมตร

ในระบบคอมพิวเตอร์ ข้อมูลมีพื้นฐานมาจากบิต ซึ่งนำระบบเลขฐานสองมาใช้ ค่าต่าง ๆ จึงเป็นพหุคูณของสอง (binary multiples) เช่น 256 มีค่าเท่ากับ 28 หรือ 1,024 ก็จะมีค่าเท่ากับ 210

เมื่อเริ่มแรกนั้น คนในวงการคอมพิวเตอร์เห็นว่า 210 มีค่าใกล้เคียงกับ 1,000 เพื่อความสะดวกในการเรียก จึงนำคำอุปสรรคในระบบหน่วยสากลมาใช้ โดยเรียกขนาดข้อมูล 1,024 ไบต์ว่า 1 กิโลไบต์

ต่อมาเมื่อคอมพิวเตอร์ได้รับการพัฒนามากขึ้น ความแตกต่างระหว่างค่าแท้จริงตามระบบหน่วยสากล และค่าเทียบเคียงดังกล่าวก็ยิ่งมีมากขึ้น ดังจะเห็นได้จากตาราง

ตารางเปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างค่าแท้จริงกับค่าเทียบเคียง

คำอุปสรรค ค่าแท้จริง ค่าเทียบเคียง ความแตกต่าง
(%)
กิโล 1,000 1,024 2.40
เมกะ 1,000,000 1,048,576 4.86
กิกะ 1,000,000,000 1,073,741,824 7.37
เทระ 1,000,000,000,000 1,099,511,627,776 9.95
เพตะ 1,000,000,000,000,000 1,125,899,906,842,624 12.59
เอ็กซะ 1,000,000,000,000,000,000 1,152,921,504,606,846,976 15.29

ยิ่งไปกว่านั้น ผู้ผลิตอุปกรณ์คอมพิวเตอร์ก็ยังใช้หน่วยข้อมูลที่ต่างกัน เช่น ฮาร์ดดิสก์ขนาด 80 กิกะไบต์ หลังจากจัดรูปแบบแล้ว จะได้เนื้อที่ประมาณ 74 กิกะไบต์ เนื่องจากความจุ 80 กิกะไบต์นั้น ผู้ผลิตหมายถึงขนาด 80,000,000,000 ไบต์ จากตารางข้างต้นจะเห็นว่า “กิกะ” ระหว่างสองระบบแตกต่างกันอยู่ประมาณร้อยละ 7 ซึ่งเป็นคำตอบว่า ทำไมเนื้อที่ของฮาร์ดดิสก์ถึงหายไปเกือบ 6 กิกะไบต์

เพื่อให้เกิดมาตรฐานและความเข้าใจที่ตรงกัน ในเดือนธันวาคมปี พ.ศ. 2541 ทาง International Electrotechnical Commission (IEC) ซึ่งเป็นองค์กรระหว่างประเทศ มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่กรุงเจนีวา ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ 1 ทำหน้าที่กำหนดมาตรฐานด้านเทคโนโลยีไฟฟ้าอิเล็กทรอนิกส์ จึงได้ออกมาตรฐาน IEC 60027-2 (Letter symbols to be used in electrical technology - Part 2: Telecommunications and electronics) ของคำอุปสรรคและสัญลักษณ์ สำหรับการประมวลผลและรับส่งข้อมูลที่ใช้พหุคูณของสอง ดังตาราง

ตารางคำอุปสรรคและสัญลักษณ์สำหรับหน่วยข้อมูล

พหุคูณ คำอุปสรรค สัญลักษณ์ ที่มา เทียบจาก SI
210 กิบิ (kibi) Ki kilobinary (210)1 kilo (103)1
220 เมบิ (mebi) Mi megabinary (210)2 mega (103)2
230 จิบิ 2 (gibi) Gi gigabinary (210)3 giga (103)3
240 เทบิ (tebi) Ti terabinary (210)4 tera (103)4
250 เพบิ (pebi) Pi petabinary (210)5 peta (103)5
260 เอ็กซ์บิ (exbi) Ei exabinary (210)6 exa (103)6

หมายเหตุ

  1. ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ มีชื่อเป็นทางการคือ สมาพันธรัฐสวิส หรือ Confoederatio Helvetica (เป็นภาษาละติน ซึ่งใช้เป็นตัวย่อของ top-level domain name)
  2. สำหรับ giga นั้น อ่านได้สองแบบคือ กิกะ และ จิกะ แต่เนื่องจาก กิบิ ถูกใช้แทนกิโลไบนารีแล้ว จึงใช้ จิบิ แทนจิกะไบนารี

ตัวอย่างการนำไปใช้ เช่น หน่วยความจำขนาด 512 เมกะไบต์ (512 MB) เขียนในรูปแบบใหม่เป็น 512 เมบิไบต์ (512 MiB) หรือการรับส่งข้อมูลขนาด 10 เมกะบิตต่อวินาที (10 Mb/s) ก็จะเขียนเป็น 10 เมบิบิตต่อวินาที (10 Mib/s) เป็นต้น

ข้อมูลอ้างอิง

ปรับปรุงเมื่อ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2547

โดย kamp

On November 8th, 2007 Anonymous says:

เจ๋งจริง ๆๆๆเลยค่ะ--+++
กำลังอยากได้พอดีเยย.ยยย--/**++
ขอบคุณมาก ๆๆๆๆๆค่ะ-+++

Post new comment

คำนวณผลบวกด้านบนแล้วกรอกผลลัพธ์ลงในช่อง เช่น 2 ลบ 1 ให้พิมพ์ 1